Betapa negera ini telah meruntuhkan maruah Melayu.
Apabila saya kembali ke Setapak Garden semasa krisis kewangan Asia, tingkap bilik tidur saya memandang keluar ke jalan di mana terdapat kedai kopi Cina dan gerai menjual pisang goreng pada sebelah petang, berdekatan. Kedai kopi dibuka sehingga 4 pagi setiap malam. Ia penuh dengan peminum bir yang bising, menyanyi dan kadang-kadang memecahkan botol bir di jalan pada awal pagi. Pada sebelah petang, seorang pemuda Melayu yang kehilangan pekerjaan semasa krisis menjual goreng pisang untuk menyara keluarganya. Kemudian, suatu hari pegawai DBKL datang beramai-ramai, merampas gerai dan mendenda lelaki malang itu, dalam apa yang paling boleh digambarkan sebagai adegan yang memalukan baginya.
Walaupun semua ini, kedai kopi terus dibuka tanpa halangan membuat bising setiap malam.
Semasa saya tinggal di Alor Setar, saya selalu mengunjungi Pasaraya Peladang lama di Wisma PKENK. Saya suka kedai ini kerana mereka menyokong semua perniagaan Melayu kecil yang membekalkan produk makanan Melayu tradisional yang dibuat di rumah. Pada suatu hari, beberapa pegawai jabatan kesihatan datang memberi kompaun kepada seorang Pakcik dan Mahcik dari Kuala Kedah yang sedang membekalkan Paladang dengan sebuah kampung buatan Balacan. Tiada amaran atau peluang untuk membetulkan pembungkusan diberikan oleh pegawai. Tiada nasihat dan bantuan tentang cara membetulkannya. Hanya sebatian besar yang bagus. Saya dapat melihat Pakcik yang mungkin tidak pernah melanggar undang-undang sepanjang hidupnya, menangis di sudut kedai.
Semasa saya tinggal di Batu 9 Berseri di Perlis, saya melihat banyak rumah di kawasan itu berlantai tanah, dan tiada perabot, peti ais dan TV. Penduduk di sana bertungkus lumus untuk menyara hidup dengan pekerjaan yang mereka boleh perolehi, ada yang membayar serendah RM 20 sehari pada masa itu, manakala bekas YB bagi kerusi Dewan Undangan Negeri mengelilingi pengundinya di Merc. Ini adalah kawasan di mana sumbangan mingguan pada solat Jumaat tidak mencecah RM200.
Dengan segala lambaian keris dan retorik Ketuanan Melayu, orang akan menyangka bahawa ketiga-tiga situasi di atas tidak akan berlaku di Malaysia.
Walau bagaimanapun, sepanjang wabak itu, terdapat banyak contoh double standard, di mana penjaja Melayu yang bergelut dikenakan denda yang berlebihan kerana melanggar SOP Covid, manakala ahli politik sama ada melarikan diri tanpa sebarang denda, atau dikenakan denda minimum.
Melayu, rakyat kelas dua?
Beberapa andaian utama di sebalik naratif Ketuanan Melayu meletakkan orang Melayu di bawah ‘jagaan’ pemimpin mereka. Buku Revolusi Mental 1971 yang diterbitkan oleh UMNO menggambarkan orang Melayu sebagai lemah dan mundur, dan Mahathir Mohamed dalam bukunya The Malay Dilemma bercakap tentang 'Melayu yang malas.' Walau bagaimanapun, sejarah sejak 1970-an menunjukkan bagaimana pemimpin Malaysia terus menyalahgunakan kepercayaan yang diberikan sendiri ini.
Tanya orang Melayu yang buat sendiri, dan ramai yang akan memberitahu anda betapa mereka rasa dihina, dihina dan marah tentang andaian sedemikian. Kisah kejayaan setiap hari yang bekerja keras tidak diendahkan oleh golongan elit kerana ia mengancam naratif mereka.
Apa yang dikatakan keistimewaan yang sepatutnya diperolehi oleh orang Melayu seperti biasiswa universiti nampaknya terutama diberikan kepada mereka yang mempunyai hubungan. Ramai orang Melayu merasakan keistimewaan ini tidak dapat dicapai dan mereka mesti bertahan untuk meneruskan kerjaya dan mata pencarian mereka tanpa bantuan.
Seorang wanita yang saya temui di Pasar Yan di Kedah bertanya kepada saya sekitar tahun 2004 bagaimana industri bioteknologi (dilancarkan dengan meriah pada masa itu) akan memberi manfaat kepada komunitinya.
Ketuanan Melayu dan seluruh isu keistimewaan telah memecahbelahkan masyarakat dan menimbulkan kemarahan dan rasa jijik yang tidak wajar terhadap penduduk Melayu. Sudah berlalu apabila masyarakat yang terdiri daripada semua kaum akan meraikan perayaan satu sama lain sepanjang tahun bersama-sama.
Bagi rata-rata orang Melayu di Alor Setar, Muar, Rompin, atau Taiping, mereka tidak dipedulikan oleh badan politik, dan mereka diperlekehkan melalui media sosial oleh bukan Melayu kerana diisytiharkan oleh golongan elit sebagai orang pilihan.
Naratif Ketuanan Melayu telah menghancurkan keyakinan dan harga diri orang Melayu. Orang Melayu telah disuruh turun temurun agar menghargai UMNO atas segala yang telah dilakukan untuk mereka. Ahli politik mengharapkan kesyukuran ini kekal abadi. Ini adalah cara yang merendahkan untuk mendapatkan sokongan politik, paling baik digambarkan oleh perkataan Melayu ‘ungkit’, yang bermaksud mengharapkan balasan untuk kebaikan, sesuatu yang bertentangan dengan budaya ‘ihklas’ Melayu sebenar.
Konsep ‘hamba’ atau subordinat diterapkan dalam kehidupan seharian. Mendapatkan biasiswa universiti luar negara, yang diambil bekerja oleh GLC terulung seperti Petronas, Sime Darby, dan Maybank memerlukan mengenali orang di tempat yang betul. Untuk dinaikkan pangkat juga memerlukan sambungan untuk mencapai puncak.
Dalam mesyuarat, orang Melayu tidak berani mengatasi ketua, tidak menunjukkan mereka lebih bijak daripada orang lain, mengekalkan ketundukan kepada orang atasan atau dipulaukan oleh kumpulan lain sebagai hukuman. Tiada pengiktirafan meritokrasi untuk mobiliti kerjaya yang lebih tinggi. Malah, seorang pengurus syarikat Sime Darby pernah memberitahu saya, jika anda tidak mempunyai 'godfather' di atas, kemungkinan besar kerjaya anda akan terhenti di peringkat pengurusan.
Malah orang Melayu miskin di Berseri Perlis terpaksa memajak gerai-gerai yang dibangunkan kerajaan persekutuan khususnya bagi mereka dalam projek pembasmian kemiskinan di Empangan Timah Tasoh. Orang yang mendapat pajakan untuk gerai itu adalah orang Melayu yang mencari sewa yang mempunyai hubungan kuat dengan seorang bekas menteri besar di Perlis. Mereka menyewakan gerai kepada orang Melayu miskin di Berseri dengan sewa yang mereka tidak mampu untuk menjadikan perniagaan mikro mereka berdaya maju.
Malaysia telah menjadi sebuah ekonomi sosial yang direka bentuk supaya orang kaya, berhubung dan berkuasa boleh mengeksploitasi yang lain.
Hierarki feudal masyarakat Melayu
Masyarakat Melayu tersusun secara formal. Di atas adalah keluarga diraja, diikuti oleh pemimpin politik, panglima perang politik, penjawat awam kanan, kelas profesional, kelas pertengahan, dengan orang Melayu luar bandar di bawah.
Golongan atasan jarang bergaul secara sosial dengan golongan bawahan. Kedudukan golongan atasan yang berakar umbi penuh dengan simbol dan artifak seperti gelaran diraja, bilik pelanggan VVIP di bangunan kerajaan, tempat letak kereta VVIP di hotel, dan nombor plat kenderaan bermotor yang eksklusif. Walaupun tingkap berwarna gelap diharamkan di Malaysia, banyak kereta mewah dengan plat khas dan kaca gelap boleh dilihat di sepanjang jalan setiap hari.
Terdapat tanda-tanda Malaysia feudal di mana-mana.
Agama telah merampas hak warganegara Melayu
Dengan penyebaran pesat birokrasi separa kerajaan Islam dan perundangan Syariah, hak sivil dan undang-undang relatif warganegara Melayu Malaysia sebenarnya kurang daripada hak warganegara bukan Islam. Mahkamah Syariah mengenakan sekatan undang-undang tambahan ke atas orang Melayu dan peraturan menghalang orang Melayu daripada mengambil pekerjaan tertentu dalam industri hiburan dan pelancongan. Di samping itu, pihak berkuasa agama negeri mempunyai pegawai ‘moral’ sendiri yang secara proaktif mencari orang Melayu yang melanggar kod agama, sering melanggar hak privasi.
Pengucapan awam tentang isu berkaitan Islam adalah tertakluk kepada kebenaran yang ketat. Bentuk kepercayaan dan amalan Islam tertentu yang berbeza daripada Islam yang dibenarkan negara ditindas, diharamkan atau diganggu. Pihak berkuasa Islam telah menjadi begitu ketat, kebebasan untuk mengamalkan Islam dengan cara rohani sendiri dikawal. Agama telah bertukar menjadi sekatan dan undang-undang negara. Islam telah menjadi alat penguasaan, bukannya pengalaman rohani.
Namun birokrasi Islam yang besar ini tidak dapat menjamin makanan yang dimakan oleh umat Islam sebenarnya benar-benar halal. Terdapat skandal penggantian daging dan dakwaan rasuah dalam protokol halal JAKIM yang telah ditutup oleh kedua-dua menteri Pakatan Harapan dan Perikatan Nasional. Tidak ada ahli parlimen dari PAS, UMNO, atau Bersatu yang memperjuangkan integriti halal.
Industri seni dan media kini tertakluk kepada penapisan moral sehinggakan filem lama P. Ramlee yang dibuat pada tahun 1960-an tidak akan melepasi lembaga penapisan hari ini. Malah kewartawanan penyiasatan yang mendedahkan keterlaluan kapitalisme kroni dan rasuah turut disekat.
Ketidaksamaan Melayu paling ketara dalam sektor perniagaan
Ketidaksamaan orang Melayu paling ketara dalam sektor perniagaan. Sambungan diperlukan untuk hampir semua perkara. Orang ramai memerlukan 'cabal' untuk mendapatkan lesen, permit yang diluluskan untuk mengimport pelbagai jenis barangan, dan juga pinjaman bank. Tidak semua perusahaan Melayu boleh mendapatkan kontrak dengan kementerian, jabatan kerajaan dan agensi. Biasanya terdapat satu firma atau orang sebagai penjaga pintu, memonopoli dan/atau menyekat perdagangan adil.
Mendapatkan pinjaman bank, atau lesen pekerjaan atau perniagaan tidak selalunya lurus ke hadapan, yang selalunya bayaran tambahan diperlukan untuk memproses permohonan. Perniagaan kecil, pemandu teksi, pengimport dan peniaga selalunya memerlukan 'orang tengah' yang memegang kelulusan dan lesen yang mereka perlukan untuk bekerja atau mengendalikan perniagaan mereka.
Dasar Ekonomi Baru (DEB) sama sekali gagal memberikan kesamarataan peluang kepada semua orang Melayu. Ia telah dimanipulasi untuk memihak kepada kelas perniagaan elit berbanding penduduk Melayu yang lain. DEB mesti dilihat dari segi instrumen yang sebenarnya. Ia merupakan instrumen untuk mengekalkan penguasaan satu kumpulan ke atas kumpulan yang lain. Atribut utama yang membawa kepada kejayaan dalam perniagaan Melayu bukanlah apa yang anda tahu, tetapi siapa yang anda tahu. Hanya kontraktor Melayu yang ada kaitan di negeri ini boleh mendapatkan perniagaan daripada kerajaan negeri, meninggalkan mereka yang tidak mempunyai hubungan ini tanpa sebarang bahagian kerja.
Bukti puding itu ialah kerajaan, tidak kira dari segi politik mana yang terkawal, dikendalikan oleh sekumpulan ahli politik yang mempunyai keistimewaan yang sama yang menghalang darah muda daripada naik pangkat dalam politik dan kerajaan. Salah satu pandangan terkini mengenai keistimewaan ini ialah tanah RM76.4 juta yang diberikan kepada bekas perdana menteri Abdullah Ahmad Badawi untuk perkhidmatan kepada kerajaan. Gaji seumur hidup dan pencennya sebagai bekas perdana menteri tidak mencukupi.
DEB memberi sumbangan besar kepada penciptaan kelas menengah Melayu sejak lima puluh tahun yang lalu. Namun yang paling mendapat manfaat adalah orang Melayu yang berhubung atau boleh menyertai barisan pertubuhan itu. Isu hari ini ialah masyarakat terpinggir yang terdiri daripada semua rakyat Malaysia. Itulah sebabnya dasar pembasmian kemiskinan mesti berdasarkan keperluan pada masa hadapan.
Masalah terbesar di Malaysia bukanlah politik perkauman. Masalah terbesar ialah penguasaan kelas. Ini adalah subjek yang ahli politik tidak mahu anda bincangkan.
